Jak wygląda mediacja krok po kroku

Czym jest mediacja

Mediacja to rozmowa prowadzona przez bezstronną osobę, która pomaga stronom sporu dojść do porozumienia. Mediator nie jest sędzią ani pełnomocnikiem: nie rozstrzyga, kto ma rację, i nie reprezentuje żadnej ze stron. Jego zadaniem jest uporządkować rozmowę, wyjaśnić, o co naprawdę toczy się spór, i pomóc w znalezieniu rozwiązania, które obie strony mogą przyjąć.

Zasady mediacji

Mediacja sądowa i pozasądowa

Mediacja sądowa odbywa się, gdy sprawa jest już w sądzie, a sąd kieruje strony do mediatora. Mediacja pozasądowa nie wymaga żadnego postępowania: strony umawiają się z mediatorem same, zanim złożą pozew albo zamiast niego. W obu trybach udział jest dobrowolny, a o treści ugody decydują strony. Szczegóły mediacji skierowanej przez sąd, na przykład czas, w jakim ma się odbyć, wynikają z postanowienia sądu.

Etapy mediacji

1. Pierwszy kontakt

   Dzwonisz lub piszesz. Krótko omawiam sprawę i sprawdzam, czy mediacja ma w niej sens. Jeśli tak, zapraszam drugą stronę do rozmowy.

2. Spotkanie informacyjne

   Wyjaśniam zasady: dobrowolność, bezstronność i poufność. Strony podpisują umowę o mediację, w której ustalamy reguły rozmowy.

3. Przedstawienie stanowisk

   Każda strona mówi, jak widzi sytuację i na czym jej zależy. Ja pilnuję, żeby wszyscy mieli czas na wypowiedź i żeby rozmowa nie zamieniła się w kłótnię.

4. Szukanie rozwiązań

   Z listy spraw spornych wybieramy po kolei te, które trzeba rozstrzygnąć. Strony proponują warianty, a ja pomagam sprawdzić, które są realne i co oznaczają prawnie.

5. Ugoda

   Gdy strony się dogadają, spisuję ustalenia w ugodzie. Mogą ją przedstawić sądowi do zatwierdzenia.

Ugoda i zatwierdzenie przez sąd

Ugoda zawarta przed mediatorem wiąże strony jak każda umowa. Jeśli chcesz mieć pewność, że można ją wyegzekwować, strony wnoszą o zatwierdzenie ugody przez sąd. Zatwierdzona ugoda ma moc ugody sądowej, a po nadaniu klauzuli wykonalności może być podstawą egzekucji komorniczej. Mediator nie rozstrzyga o tym, czy sąd ugodę zatwierdzi. Dba natomiast o to, żeby jej treść była zrozumiała i możliwa do wykonania.

Koszty

Wynagrodzenie mediatora zależy od rodzaju sprawy i od trybu mediacji. W mediacji skierowanej przez sąd obowiązują stawki z przepisów, a w pozasądowej koszt ustalany jest umownie. Strony zwykle dzielą go po połowie, o ile nie umówią się inaczej. Wycenę przedstawiam po krótkiej rozmowie o sprawie, jeszcze przed podpisaniem umowy o mediację.

Jak się przygotować

• Spisz najważniejsze tematy i uporządkuj je według tego, na których zależy Ci najbardziej.
• Zastanów się, z czego możesz zrezygnować, a czego nie. To ułatwia szukanie rozwiązań.
• Zbierz dokumenty dotyczące sprawy: umowy, korespondencję, orzeczenia, zdjęcia.
• Zdecyduj, czy chcesz przyjść z pełnomocnikiem, i uzgodnij to z drugą stroną.
• Zarezerwuj czas bez pośpiechu. Pierwsze spotkanie zwykle zajmuje dłużej, niż się wydaje.

Kiedy mediacja nie jest dobrym wyborem

Mediacja nie sprawdzi się, gdy jedna ze stron nie chce rozmawiać albo gdy w grę wchodzi przemoc, a ktoś boi się drugiej strony. Nie jest też odpowiednia, gdy potrzebna jest wiążąca wykładnia prawa lub wyrok, który ma obowiązywać wobec innych. Jeśli zbliża się termin przedawnienia albo inny termin procesowy, porozmawiaj najpierw z prawnikiem. Powiem Ci szczerze, czy w Twojej sprawie mediacja ma sens, jeszcze zanim cokolwiek zaczniemy.